Na peko ti so a komanse ti sara kua na ni, a yeke zia aye ni na yâ ti réservoir ti aye ni ti tene a congélé ni. Sarango ye ti congélation ni andu aye use: kozoni, mbeni ye so ayeke zi ambeni ngu na lege so lo yeke fa mbeni ye so ayeke na yâ ti ngu; use ni, tongana ye ni ayeke ga glacé, ambeni molecule ti ngu ayeke sigigi na ngangu na ndo ni na a yeke ga glacé. Tongana a hunda ti tene a congélé ni awe, mbeni ye ti chauffage ayeke sara si ye ni ahule, na a yeke gboto mbeni vide ti zi tanga ti ngu kue so angbâ, so na pekoni a yeke gue na ni na yâ ti trappe ti congélation ni ti tene a congélé ni, na tongaso a yeke wara ye so a hunda ti tene a congélé-hule.
Congélation-drying aye ti sara tënë ti zingo ngu wala ambeni ye so ayeke na yâ ti aproduit ti biologie so a sara ni na glace na lege ti sublimation. Sublimation aye ti sara tënë ti mbeni ye so ayeke sara si ngu, na tapande ngu, tongana glace so ahule, achangé droit ti londo na mbeni ye so ayeke ngangu ti ga mbeni ye so ayeke gaz sân ti hon na yâ ti mbeni ye so ayeke ngu. A iri ye so a wara na lege ti congélation-sechage lyophilisateur, na a iri kusala ni so congélation-sechage. Ti sukula ye na lege ti ngobo ti salango ye ayeke sala si aye ni akono na ayeke buba acellule. Na ngoi ti congélation-sec, a yeke buba pëpe yâ ti échantillon ni ndali ti so akpengba ye so ayeke na yâ ti ni ayeke mû maboko na glace so ayeke na place ti ala. Na ngoi so glace ni ayeke sublimé, a yeke zia apore na yâ ti tanga ti aye so ahule. Ye so ayeke bata be-biani ti aye so ayeke na yâ ti ye ni nga na aye so ayeke na yâ ti chimie nga na kusala ti lo. Na yâ ti laboratoire, a yeke sara kua na congélation nde nde mingi nga a yeke kota ye mingi na yâ ti kua ti biochimie nga na ti yorö. A yeke sala kusala na ni ti wara na aye ti fini so alingbi ti bata ni teti angoi mingi, tongana a-culture ti akete kete ye, a-enzyme, mênë, na a-pharmacien, na batango gi pëpe dutingo ti ala teti ngoi mingi-me nga kusala ti ala ti fini nga na lekengo ye ti ala so ayeke na yâ ti ala. Ndali ti raison so, a yeke sara kua na lyophilisation ti leke ambeni ye ti terê ti zo ti tene a sara étude na ndö ti aye so ayeke na yâ ti tere ti lo (na tapande microscope électronique). A yeke sala nga kusala na lyophilisation na yâ ti gingo nda ti ye na lege ti chimie, na mungo a-échantillon so ahule wala a-échantillon so abungbi ti kono yâ ti sensitivité ti gingo nda ti ye. Lyophilisation ayeke sara si ambeni ye so a mû na yâ ti échantillon ni aduti nzoni sân ti tene a changé aye so ayeke na yâ ti ni, na a sara si a yeke mbeni nzoni ye ti mungo maboko ti gi nda ti ye. Lyophilisation alingbi ti si na lege ti fä. Na yâ ti aye so ayeke si na yâ ti dunia, ye so ayeke tambela yeke yeke nga zo alingbi ti hinga ni pëpe. Na lege ti lekengo a-appareil ti lyophilisation, a leke aye mingi nzoni nga a leke ni nzoni, na a sara si kusala so aga hio.
